رسیدن به شادی می تونه مفهومی مخالف داشته باشه. یعنی هرچه بیشتر واسه به دست آوردنش تقلا کنین بیشتر از چنگ تون می گریزد. دارن مک ماهون (Darrin McMahon)، نویسنده ی کتاب تاریخچه شادی می گه: «لحظه ای که از خودتون بپرسید « خوشحال هستم؟» از خوشحال بودن دست می کشین.» چه جوری ممکنه همچین چیزی درست باشه؟ در جاهای اشتباهی به دنبال شادی می گردین؟ فکر می کنین که شادی حسیه که درهنگام به دست آوردن چیزی که می خواید، احساس می کنین؟ بعضیا فکر می کنن که خوشحالی کمی مثل به عاشق شدنه. شما نمی تونین باعث اون شید. در این صورت چه جوری می تونین خوشحال تر شید؟ این نوشته رو بخونین تا ببینین واقعا به چه دلیل خوشحال نیستیم.

 

در کنفرانس «شادی و عوامل اون» که در سال ۲۰۰۸ در سانفرانسیسکو برگزار شد، افراد خیلی از محققان، پزشکان و روان شناسان گرفته تا بودیستای تبتی نظرشون رو درمورد این موضوع به اشتراک گذاشتن. اینجا به شش مورد از پیشنهادای اونا واسه از بین بردن مشکلاتی که جلوی شادی شما رو می گیرن، اشاره می کنیم.

اولین مانع شادی: پیچیدگی

راه حل: ساده سازی

تاپتن ژینپا (Thupten Jinpa) که از کودکی در صومعهای بودایی تحصیل کرده، چیزایی از فواید سادگی می دونه. اون می گه: میدونید به چه دلیل راهبها و تارکان دنیا موهای سرشون رو می تراشند؟ یک دلیل ساده داره. چون زندگی رو ساده تر می کنه. ژینپا به عنوان یکی از مترجمان انگلیسی دالایی لاما، دیگر یک راهب نیس. اما اون هنوز به بعضی ارزشای ضدتجمل سبک زندگی راهبان پایبنده. اون می گه: «خونواده ما فقط یک ماشین داره.» و به مشکلات به دلیل داشتن بیشتر از یک ماشین اشاره می کنه: هزینه ها، نگهداری و مدیریت زمان واسه رسیدگی به جزئیات. به باور ی اون داشتن چندین کارت اعتباری خوشبختی یا آزادی به همراه نمی آورد.

کودکی-نام-تصویر

خونواده

اون می گه زندگی مدرن، حق انتخاب فردی رو به بیشترین حد رسانده. ولی ما واسه این انتخابا بهای زیادی می پردازیم. به گفته ژینپا: «ما معمولا معنی استاندارد زندگی رو با کیفیت زندگی یکی می کنیم، اما جایی می رسه که رابطه این دو محو می شه.» شما با ساده تر کردن زندگی تون جای بیشتری در برنامه روزانه تون باز می کنین و این کار فرصت بیشتری واسه پرداختن به زندگی به شما می ده.

دومین مانع شادی: سرعت کمرشکن

راه حل: به خودتون استراحت بدین

فرهنگی که شما رو در تارهای پیچیدگی خود اسیر می کنه، می تونه شما رو در موقعیت تعقیب و گریزی دائمی بذاره. ژینپا می گه: بهای اینجور تنشی رو با روح و روان تون می پردازید. یک «استراحت » کوتاه درطول روز، مدیتیشن، سکوت، خلوت یا هرچه اسمش رو بذارین به شما کمک می کنه تا دوباره شارژ شید و احساس شادی بیشتری داشته باشین. صبحا زمان خوبی واسه این کاره. بدون اون ممکنه زندگی در نظرتون غیرقابل کنترل شه.

ونرابل رابینا کورتین (Venerable Robina Courtin)، راهب بودایی و از مسئولان کنفرانس «شادی و عوامل اون» پیشنهاد می کنه که این دقایق استراحت رو صرف مدیتیشن و تفکر کنین. به گفته اون: «ما درطول روز در محاصره ی حس هامون هستیم، پس به ذهن مون به اندازه کافی توجه نمی کنیم.» در جای ساکتی بشینین و روی تنفس تون تمرکز کنین. وقتی که ذهن تون در حال منحرف شدن بود، دوباره اونو با نفس کشیدن تون متمرکز کنین. از این راه یاد می گیرین که ندای ذهن تون رو .

سومین مانع شادی: منفی بافی

راه حل: سخت نگیرید

لاما زوپا رینپوشه (Lama Zopa Rinpoche) در نامه ای به یک زندانی کالیفرنیایی که بخشی از پروژه آزادی زندانیان بود نوشت: «زندان تو در مقایسه با زندان داخلی افراد معمولی چیزی نیس: زندان وابستگی، زندان خشم، زندان افسردگی، زندان غرور.»

شاید بعضیا این اظهارات رو بزرگ نمایی آمیز بدونن، اما ژینپا می گه افکار منفی و ناامیدکننده یه جور خاصیت «چسبندگی» دارن. دیدگاه شما با این موضوع که چه جوری دنیا رو تجربه می کنین، رابطه زیادی داره، پس به دست آوردن دیدگاه مثبت اهمیت لازم داره. اون می گه: «شما از راه ذهن و حس هاتون با دنیا رابطه برقرار می کنین. اگه بتونین راه رو بر حس هاتون سد کنین اون وقته که می تونین درباره تجربه تون از زندگی صحبت کنین.»

در فرهنگ ما افسرده بودن، عصبی یا غمگین بودن «عادی » شده. کورتین می گه: «تعجبی نداره که افسرده میشیم. این یک دید افسرده کننده س و به شما تلقین می کنه که قادر به تغییرش نیستین.» اگه فکر می کنین که همسرتون، پدرتون یا رئیس تون دلیل اصلی ناراحتیای شماس، پس دارین خودتون رو اسیر می کنین و در خطر افکار مسموم قرار میدید. به گفته کورتین، طبق دیدگاه بودایی ، شادی حسیه که وقتی خودتون رو از حالت مضطرب ذهنی آزاد می کنین به شما دست می ده. اون می گه این تعریف به شما احساس قدرت می ده. چون وقتی بدونین که می تونین چیزی رو تغییر بدین، به درون تون نگاه می کنین، توجه می کنین و درمورد افکارتان احساس مسئولیت می کنین. کورتین پیشنهاد می کنه که به جای قضاوت کردن افکار منفی، نسبت به اونا مهربانی داشته باشین. بعد از خودتون بپرسید: «در این مورد چیکار میتونم بکنم؟»

به گفته فیلیپ گولدین (Philippe R. Goldin)، یکی از محققان دپارتمان روان شناسی در دانشگاه استنفورد، تکنیکایی مثل مدیتیشن می تونه به شما کمک کنه، اما درمورد همه جواب نمی ده، به ویژه افرادی که از افسردگی شدید رنج می برن. اما قدمای ساده ی دیگری وجود دارن که به شما کمک می کنن تا با افکار منفی مقابله کنین و شادی بیشتری رو در زندگی تون تجربه کنین. تمرین تشکر یکی از این کارهاست. هر کسی نقطه مشخصی واسه تعیین «خوشحالی» داره و ژناتون در تعیین این مرز نقش دارن. دکتر رابرت امونز (Robert Emmons) در کتابش «ممنونم!: تمرین تشکر چه جوری می تونه شما رو خوشحال تر کنه.» می نویسه: «افرادی که منظم تشکر رو تمرین می کنن می تونن این مرزها رو تا ۲۵ درصد گسترش دهند.» امونز در تحقیقاتش فهمید که افرادی که مجله های مربوط به شکرگزاری رو نگه می داشتن نسبت به زندگی شون احساس بهتری داشتن، خوشبین تر بودن و بیشتر ورزش می کردن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   به چه دلیل علم می گه تموم پولتون رو خرج سفر کنین؟ 

چهارمین مانع شادی: ناامیدی

راه حل : امیدوار بمونین!

واسه شمام پیش اومده که در زمان کودکی می خواستین کاری بکنین اما والدین تون -البته با قصد محافظت از شما- به شما بگن که «خیلی دلت رو صابون نزن!» دیوید فلدمن (David B. Feldman)، استادیار روا ن شناسی بالینی در دانشگاه سانتاکلارای کالیفرنیا می گه: امید هیچوقت نمیتونه به شما آسیب بزنه. درمقابل افراد می تونن خیلی روی شادی همدیگه اثر بذارن. ولی ما بعضی وقتاا در معنی امید دچار اشتباه میشیم. امید به معنای داشتن چهره ای خندان یا رد مرگ کسی که دوستش داریم نیس. به گفته فلدمن که واسه جواب به سؤالِ «مردم چه جوری در موقعیتای مصیبت بار بازم امید خود رو حفظ می کنن؟» تحقیقات و کارای بالینی مختلفی انجام داده، سه عامل واسه رسیدن به امید هست. به گفته اون این سه عامل، داشتن هدف، همراه با برنامه و انگیزه واسه رسیدن به اهداف هستن.

«افراد موفق در موقعیتای سخت، به جای این که خودشون یا بقیه رو سرزنش کنن، می پرسند: «حالا چیکار باید کرد؟»

فلدمن می گه این افراد جدا از اینکه رسیدن به اهداف شون، در مدرسه و ورزش موفق تر هستن. اونا تحمل بیشتری درمقابل درد دارن و رفتارهایی رو که به حفظ سلامتی کمک می کنن، بیشتر در پیش می گیرن. کمتر در خطر افسردگی، اضطراب و مریضیای قلبی هستن.

فلدمن پیشنهاد می کنه که چند هدف شخصی رو واسه خودتون مشخص کنین و ببینین که در کجا امیدتون رو از دست میدید؟ اشکال کار از کجاست؟ برنامه یا انگیزه؟ به خودتون اجازه خیالبافی بدین! خیالبافی یک منبع عالی واسه امید و به دنبال اون، شادیه.

پنجمین مانع شادی: سرکوب کردن ناراحتی

راه حل: احساس واقعی تون رو بروز بدین

داشتن دیدگاهی مثبت معنیش این نیس که به خودتون اجازه ناراحت بودن ندین. جیمز دوتی (James R. Doty)، سرپرست مرکز تحقیق و بررسی محبت و بشردوستی در دانشگاه استنفورد می گه: والدینی که سعی می کنن از فرزندشان درمقابل ناامیدی یا هر نوع احساس ناامیدی محافظت کنن، بعضی وقتا ممکنه نتیجه معکوسی بگیرن. به گفته اون، بعضی رنجا شما رو به یک آدم کامل تبدیل می کنن و به شما کمک می کنن تا سازگارتر شید و زندگی تون رو پیش ببرین. دوتی طبق تجربه این حرف رو می زنه. پدر اون معتاد به الکل و مادرش ضعیف بود و بیشتر زمان جوونی خود رو با کمکای مالی دولت گذراند.

به گفته دیوید اسپیگل (David Spiegel)، سرپرست پزشکی مرکز پزشکی کامل در دانشگاه استنفورد:

«شادی به معنای نبود حضور ناراحتی نیس.»

شادی به معنی مثل سنگ ایستادن یا دادن شعار پرطرفدار روان شناسانه ای مثل «همیشه در مقابل سرطان قوی بایستید» نیس.

«شادی مصنوعی خوب نیس.» اسپیگل می گه شما با سرکوب کردن ناراحتی، احساسات مثبت دیگر رو هم سرکوب می کنین. پس افرادی که احساسات شون رو سرکوب می کنن بیشتر افسرده و مضطرب می شن. با بروز دادن ناراحتی و درموندگی، شما به میزان خاصی از کنترل دست پیدا می کنین. کمک گرفتن از بقیه به عنوان گوش شنوا -نه یک زباله دان افکار مسموم- به شما کمک می کنه تا نگرانی و افسردگی رو به عنوان حسی عادی که می تونین راه حل خاصی واسه اون ارائه بدین ببینین.

ششمین مانع شادی: تمرکز بیش ازحد بر خود

راه حل: با بقیه در رابطه باشین

شبکه های اجتماعی تا چه حد در شادی شما نقش دارن؟ شاید حتی بیشتر از اون چیزی که فکر می کنین. پژوهشی ۲۰ ساله روی بیشتر از ۴۰۰۰ نفر نشون داده که شادی فقط از دوستان و خونواده اثر نمی گیره. شادی دوست دوست دوست تون! که شاید هیچوقت حتی اونو ندیده باشین می تونه بر خوشحالی شما اثر بزاره. خوشحالی می تونه مثل یک ویروس از راه شبکه های اجتماعی پخش شه.

متأسفانه بعضیا این قدر درگیر خودشون هستن که از این خوشحالی واگیردار محروم می شن. هرچه خودبین تر باشین بیشتر در دنیای خودتون غرق میشید و به حدی واقع بینی تون رو از دست میدید که همه اینا شما رو در یک حلقه بد گیر میندازن. ژینپا می گه: «شما نسبت به نیازای بقیه بی خیال نسبت به موضوع میشید. دنیای شما بازم کوچیک تر می شه تا اینکه دیگر نمی تونین به غیراز خودتون چیزی ببینین. اگه کسی از شما بپرسد که به چه دلیل مشکلات تون این قدر خاص هستن؟ جواب میدید: چون مال من هستن! اگه دچار اینجور خودبزرگ بینی هستین، دارین خودتون رو به هدف بزرگی مبدل می کنین که خیلی راحت دچار آسیب می شه.»

اما داشتن «دید وسیع» به شما کمک می کنه تا چیزایی رو ببینین که با دید خودبینانه ی قبلی نمی تونستید. مثلا می تونین عمومی و جهانی بودن رنج رو درک کنین. بعضی وقتا اتفاقی مثل گرفتار شدن یکی از عزیزان تون به یک مریضی زیاد باعث می شه تا فهمیده باشین که چه افراد زیادی با رقابتای مثل دست به گریبان هستن. دانستن اینکه در این راه همراهانی دارین، احساس راحتی و شادی به همراه میاره. راحت ترین راه به دست آوردن اینجور ارتباطی مهربانی و محبت به دیگرونه. رابرت ساپولسکی (Robert M. Sapolsky)، نویسنده ی کتاب «به چه دلیل گورخرها زخمی نمی شن» و محقق سازمان تحقیقات پریماتا در موزه ی ملی کنیا می گه: حتی پستانداران ساده اهمیت این موضوع رو درک می کنن. فشار خون پریماتایی که بعد از یک اتفاق نا آرومی زا همدیگه رو دلداری میدن کاهش پیدا میکنه. اما میدونید نکته جالب داستان کجاست؟ دلداری دادن به بقیه بیشتر از مورد محبت واقع شدن اثر می ذاره.

پول-نام-تصویر

محبت ما رو به بقیه پیوند می ده، ما رو از تنهایی در میاره، حال مون رو خوب می کنه و باعث ایجاد احساس رضایتی عمیق می شه. دوتی می گه:

«بدون محبت، شادی تنها لذتی گذراست. »

شاید توضیح تنزین جیاتسو (Tenzin Gyatso)، چهاردمین دالایی لاما بهترین توضیح باشه:

«اگه می خواید بقیه رو خوشحال کنین، مهربانی رو تمرین کنین. اگه می خواید خودتون رو خوشحال کنین، مهربانی رو تمرین کنین.»

 


دسته‌ها: آموزشی